Europees & internationaal
Verbod op hoofddoek of kruisje voor boa's? Raad van State is kritisch
Een Kamerlid wil geüniformeerde boa's verbieden om zichtbare religieuze of levensbeschouwelijke symbolen te dragen, zoals een hoofddoek, keppel of kruisje. De Raad van State vindt het voorstel onvoldoende onderbouwd. Er wordt niet aangetoond dat zulke symbolen in de praktijk problemen geven, en ook niet waarom een mildere oplossing niet zou volstaan. Bovendien geldt het verbod voor alle boa's, terwijl hun taken heel verschillend zijn. Omdat het verbod raakt aan godsdienstvrijheid en gelijke behandeling, moet de noodzaak goed worden aangetoond.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: een verbod op religieuze uitingen moet ook volgens Europese rechtspraak een echte, aantoonbare noodzaak hebben. Een algemene wens tot 'neutraliteit' is niet genoeg.
- Werkgever, ook gemeenten: wilt u een neutraliteitsregel invoeren? Leg dan vast welk concreet probleem u oplost, en waarom een lichtere maatregel niet werkt.
Bron: Raad van State, advies W16.26.00211/II
Europees & internationaal
Opgelicht via phishing? Uw bank moet u eerst terugbetalen
Een betaling die u niet zelf heeft goedgekeurd, moet de bank direct terugbetalen: uiterlijk aan het einde van de volgende werkdag nadat u de fraude heeft gemeld. Volgens het Europese Hof van Justitie geldt dat ook als de bank vindt dat u 'grof nalatig' bent geweest, bijvoorbeeld omdat u uw gegevens op een nepsite invulde. De bank mag het geld daarna terugvragen, maar moet dan zelf bewijzen dat u grof nalatig was. Alleen bij een gegronde verdenking van fraude door de klant zelf hoeft de bank niet direct te betalen.
Wat betekent dit voor u?- Consument: meld een frauduleuze betaling direct bij uw bank, ook schriftelijk. Weigert de bank omdat u 'zelf schuld' zou hebben? Wijs dan op deze uitspraak.
- Ondernemer: bij een zakelijke rekening mag de bank in de voorwaarden van deze regels afwijken. Kijk dus wat uw voorwaarden zeggen over fraude.
Bron: HvJ EU C-70/25
Ruimte niet in het huurcontract, maar al jaren in gebruik? Dan hoort die er vaak gewoon bij
Een huurder gebruikte al 35 jaar twee zolderkamers bij zijn appartement, maar die stonden niet in het huurcontract. De verhuurder wilde de kamers terug voor eigen gebruik door een familielid. De kantonrechter oordeelde dat de zolderkamers toch bij het gehuurde horen. Daarvoor keek de rechter naar hoe de verhuurder zich vlak na het sluiten van het contract had opgesteld, en naar het jarenlange gebruik zonder bezwaar. De opzegging wegens 'dringend eigen gebruik' hield ook geen stand.
Wat betekent dit voor u?- Huurder: gebruikt u al lang een berging, zolder of tuin die niet in uw contract staat? Bewaar dan bewijs van dat gebruik, zoals foto's, e-mails of afspraken.
- Verhuurder: leg in het huurcontract precies vast welke ruimtes u verhuurt. Wie jarenlang extra gebruik toestaat, kan die ruimte later niet zomaar terugeisen.
Bron: ECLI:NL:RBAMS:2026:9907
Sociale zekerheid
Huishoudelijk werker en ziek? U kunt toch recht hebben op een Ziektewet-uitkering
Wie minder dan vier dagen per week huishoudelijk werk doet voor een particulier huishouden, viel tot nu toe buiten de Ziektewet. Na zes weken ziekte stopte dan het inkomen. De Centrale Raad van Beroep oordeelde dat die uitsluiting indirect discrimineert tegen vrouwen, omdat vooral vrouwen dit werk doen. Het UWV kon niet aantonen dat de regel nodig is, en mag zich er daarom niet op beroepen. Dat is ook belangrijk voor zorgverleners die worden betaald uit een persoonsgebonden budget (pgb) en niet onder de nieuwe regels van 2026 vallen.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: bent u langer dan zes weken ziek en werkt u in een particulier huishouden? Vraag dan een Ziektewet-uitkering aan bij het UWV, ook als die eerder is geweigerd. Een afwijzing kunt u aanvechten met een bezwaarschrift.
- Particuliere werkgever of pgb-houder: meld een zieke hulp of zorgverlener bij het UWV. De eerste zes weken moet u zelf minstens 70% van het loon doorbetalen.
Bron: ECLI:NL:CRVB:2026:1304
Europees & internationaal
Zaak gewonnen tegen de overheid, maar niet al uw kosten terug? Dat mag
Een echtpaar won een procedure tegen hun gemeente, maar kreeg van hun kosten voor juridische hulp maar een klein deel vergoed. In het bestuursrecht worden proceskosten namelijk vergoed volgens vaste bedragen (een puntensysteem), niet op basis van de werkelijke kosten. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde dat dit het recht op toegang tot de rechter niet schendt. Landen mogen zelf bepalen hoe zij proceskosten regelen, zolang mensen niet in feite van de rechter worden afgehouden.
Wat betekent dit voor u?- Houd er bij een procedure tegen de overheid rekening mee dat u ook bij winst maar een deel van uw kosten terugkrijgt. Vraag vooraf naar de kosten en de verwachte vergoeding.
- Heeft u een laag inkomen? Kijk dan of u in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand of een rechtsbijstandverzekering.
Bron: EHRM, Veldsink-Schoonbeek en Veldsink t. Nederland, nr. 26337/22
Nieuwe regels voor flexwerk: eerste wijzigingen gaan op 31 december 2026 in
De Wet meer zekerheid flexwerkers is aangenomen. Vanaf 31 december 2026 moeten uitzendkrachten dezelfde arbeidsvoorwaarden krijgen als werknemers die bij de inlener in dienst zijn. De andere wijzigingen gaan naar verwachting op 1 januari 2028 in: het nulurencontract verdwijnt en wordt vervangen door een contract met een vast minimum aantal uren, de pauze waarmee werkgevers een nieuwe reeks tijdelijke contracten konden starten wordt verlengd van zes maanden naar drie jaar, en de uitzendfasen worden korter.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: werkt u via een uitzendbureau? Vanaf 31 december heeft u recht op dezelfde beloning en voorwaarden als vaste collega's bij het bedrijf waar u werkt.
- Werkgever: controleer nu uw contracten met uitzendbureaus en oproepkrachten. Een oproepcontract dat u na 2027 nog gebruikt, moet worden omgezet.
Bron: Wet meer zekerheid flexwerkers
Voor huurders
Een vast huurcontract is de regel
Verhuurders mogen woonruimte sinds 1 juli 2024 in principe alleen nog voor onbepaalde tijd verhuren. Een tijdelijk contract mag alleen in uitzonderingsgevallen, bijvoorbeeld bij verhuur aan studenten of jongeren. Een tijdelijk contract dat vóór 1 juli 2024 is gesloten, loopt af volgens de oude regels.
Wat betekent dit voor u?- Heeft u na 1 juli 2024 een tijdelijk contract getekend dat niet onder een uitzondering valt? Dan heeft u mogelijk gewoon een vast contract met huurbescherming.
- Twijfelt u of de uitzondering voor u geldt? Laat uw contract controleren.
Bron: Wet vaste huurcontracten
Eén minimumloon per uur voor iedereen
Sinds 1 januari 2024 geldt één wettelijk minimumloon per uur. Het maakt niet meer uit of uw werkgever een werkweek van 36, 38 of 40 uur hanteert. Het bedrag wordt elk half jaar (1 januari en 1 juli) aangepast.
Wat betekent dit voor u?- Controleer uw loonstrook: deel uw brutoloon door het aantal gewerkte uren en vergelijk dat met het actuele minimumuurloon op rijksoverheid.nl.
- Te weinig betaald? U kunt het verschil met terugwerkende kracht vorderen.
Bron: Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
Omgevingswet: bouwen en verbouwen onder nieuwe regels
De Omgevingswet bundelt de regels voor bouwen, wonen, milieu en ruimtelijke ordening. Gemeenten werken nu met één omgevingsplan en u vraagt vergunningen aan via het Omgevingsloket.
Wat betekent dit voor u?- Gaat u verbouwen? Check eerst in het Omgevingsloket of u een vergunning nodig heeft.
- Gaat de buren of een bedrijf bouwen en heeft u daar last van? Let goed op de termijnen voor een zienswijze of bezwaar. Die zijn kort.
Bron: Omgevingswet
Aannemer blijft aansprakelijk voor verborgen gebreken
Door de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen blijft een aannemer ook na de oplevering aansprakelijk voor gebreken die toen niet zijn ontdekt, tenzij hij kan laten zien dat het gebrek niet aan hem ligt. Bij consumenten mag dit niet in het contract worden uitgesloten.
Wat betekent dit voor u?- Ontdekt u na de oplevering een gebrek? Meld het direct schriftelijk bij de aannemer, met foto's.
- Aannemer? Leg uw werk goed vast in een opleverdossier, zodat u kunt aantonen wat u heeft gedaan.
Bron: Art. 7:758 lid 4 BW
Europees & internationaal
Een computerscore mag niet zomaar over u beslissen
Volgens het Hof van Justitie valt een automatisch berekende score, zoals een kredietscore, onder de strenge AVG-regels voor geautomatiseerde besluiten als die score in de praktijk bepalend is voor een beslissing. U heeft dan recht op menselijke tussenkomst en op uitleg over hoe de beslissing tot stand kwam.
Wat betekent dit voor u?- Afgewezen voor een lening, huurwoning of uitkering op basis van een score? Vraag om uitleg en om een beoordeling door een mens.
- Organisaties en overheden die met algoritmes werken: zorg voor een echte menselijke beoordeling.
Bron: HvJ EU C-634/21 (SCHUFA); art. 22 AVG
Voor verhuurders
Borg en regels voor goed verhuurderschap
Voor alle verhuurders van woonruimte gelden basisregels voor goed verhuurderschap. De waarborgsom mag maximaal twee keer de kale maandhuur zijn en moet binnen 14 dagen na het einde van de huur worden terugbetaald, of binnen 30 dagen bij schade. Verder moet u de huurder schriftelijk informeren over onder meer de huurprijs en de servicekosten. Discriminatie bij de selectie van huurders is verboden.
Wat betekent dit voor u?- Controleer of uw standaard huurcontract en werkwijze aan deze regels voldoen. Gemeenten kunnen boetes opleggen.
- Leg bij het begin van de huur de staat van de woning vast in een opleveringsrapport met foto's.
Bron: Wet goed verhuurderschap
Europees & internationaal
Nieuwe Europese regels: einde aan geheimzinnigheid over salarissen
Werkgevers moeten de salarisschaal in de vacature of vóór het sollicitatiegesprek noemen en mogen niet meer vragen wat u eerder verdiende. Werknemers krijgen recht op informatie over wat collega's met gelijkwaardig werk gemiddeld verdienen, uitgesplitst naar man en vrouw. Een verbod om over uw salaris te praten mag niet meer. Werkgevers vanaf 100 werknemers gaan stap voor stap rapporteren over hun loonkloof.
Wat betekent dit voor u?- Werkgever: begin nu met het doorlichten van functies en salarissen. Een onverklaard verschil van 5% of meer moet u gaan onderzoeken en oplossen.
- Werknemer: u krijgt meer mogelijkheden om loonongelijkheid te ontdekken. In een procedure ligt de bewijslast vaak bij de werkgever.
Bron: Richtlijn (EU) 2023/970
Bezorgers van Deliveroo zijn gewoon werknemers
De Hoge Raad besliste dat de maaltijdbezorgers van Deliveroo een arbeidsovereenkomst hadden, ook al stond in hun contract dat ze zelfstandig waren. Wat telt is hoe het werk in de praktijk gaat, niet het etiket op het contract.
Wat betekent dit voor u?- Werkt u als zzp'er, maar werkt u eigenlijk net als een werknemer? Dan heeft u misschien recht op loon bij ziekte, vakantiegeld en ontslagbescherming.
- Werkgever? Kijk kritisch naar uw zzp-afspraken. Een verkeerde inschatting kan achteraf veel geld kosten.
Bron: ECLI:NL:HR:2023:443
Bijbaan mag, verplichte cursus is gratis
Door de Wet transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden mag een werkgever een bijbaan alleen verbieden als daar een goede reden voor is. Verplichte opleidingen zijn gratis voor de werknemer en tellen als werktijd.
Wat betekent dit voor u?- Verbiedt uw contract elke nevenfunctie zonder uitleg? Dan is dat beding mogelijk niet geldig.
- Moet u studiekosten terugbetalen voor een cursus die verplicht was voor uw functie? Dat hoeft meestal niet.
Bron: Art. 7:653a en 7:611a BW
Overheidsinformatie opvragen? Dat is uw recht
Met de Wet open overheid (Woo) kan iedereen documenten van de overheid opvragen. U hoeft niet uit te leggen waarom. De overheid moet in principe binnen vier weken beslissen, met maximaal twee weken verlenging.
Wat betekent dit voor u?- Snapt u niet hoe een besluit over u tot stand kwam? Vraag de stukken op met een Woo-verzoek.
- Wees zo concreet mogelijk: noem het onderwerp, de periode en het soort documenten.
Bron: Wet open overheid, art. 4.1 en 4.4
De overheid moet rekening houden met úw situatie
De hoogste bestuursrechter (de Raad van State) oordeelde dat een rechter strenger mag toetsen of een besluit evenredig is. Ook als de overheid zich aan de regels houdt, mag de uitkomst voor u niet onredelijk zwaar zijn.
Wat betekent dit voor u?- Pakt een besluit voor u onevenredig hard uit, bijvoorbeeld een boete, terugvordering of sluiting? Leg in uw bezwaar concreet uit wat de gevolgen voor ú zijn.
- Voeg bewijs toe, zoals inkomensgegevens, een medische verklaring of een omzetoverzicht.
Bron: ECLI:NL:RVS:2022:285 (Harderwijk)
Product binnen een jaar kapot? De verkoper moet bewijzen
Gaat een product binnen een jaar na aankoop kapot, dan gaat de wet ervan uit dat het gebrek er al was bij de levering. De verkoper moet dan bewijzen dat dit niet zo is. Vroeger gold dit maar zes maanden.
Wat betekent dit voor u?- Consument? Wijs de winkel op dit 'bewijsvermoeden' als hij zegt dat u het zelf kapot heeft gemaakt.
- Ondernemer? Houd rekening met meer klachten in het eerste jaar en zorg dat uw garantievoorwaarden kloppen.
Bron: Art. 7:18 lid 2 BW
Europees & internationaal
Verbod op religieuze symbolen op het werk alleen bij een echte noodzaak
Een werkgever mag volgens het Hof van Justitie een neutraliteitsbeleid voeren dat alle zichtbare religieuze, politieke en levensbeschouwelijke symbolen verbiedt, zoals een hoofddoek, een keppel of een kruisje. Dan moet er wel een echte noodzaak voor zijn, bijvoorbeeld de wensen van klanten of het voorkomen van conflicten, en het beleid moet voor iedereen consequent gelden. Een verbod dat alleen grote of opvallende symbolen treft, kan discriminatie zijn.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: een verbod dat in de praktijk één geloof treft, is niet toegestaan.
- Werkgever: leg vast waarom neutraliteit voor uw bedrijf noodzakelijk is en pas de regel op iedereen toe. Kijk ook of een andere functie zonder klantcontact mogelijk is.
Bron: HvJ EU C-804/18 en C-341/19 (WABE en MH Müller), ECLI:EU:C:2021:594
Europees & internationaal
Gelijk loon voor gelijkwaardig werk: daar kunt u zich rechtstreeks op beroepen
Vooral vrouwelijke winkelmedewerkers van de Britse supermarktketen Tesco verdienden minder dan vooral mannelijke medewerkers in de distributiecentra. Het werk was anders, maar volgens hen even waardevol. Het Hof van Justitie oordeelde dat werknemers zich rechtstreeks op het Europese verdrag kunnen beroepen: gelijke beloning geldt niet alleen voor hetzelfde werk, maar ook voor gelijkwaardig werk, ook op een andere locatie bij dezelfde werkgever.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: vermoedt u loonongelijkheid? U kunt dat kosteloos laten toetsen door het College voor de Rechten van de Mens.
- Werkgever: baseer uw loongebouw op een objectieve functiewaardering en zorg dat u loonverschillen kunt uitleggen.
Bron: HvJ EU C-624/19 (K e.a./Tesco Stores)
Ontslag wegens disfunctioneren: wel een eerlijke verbeterkans, geen 'laatste redmiddel'
Bij ontslag wegens disfunctioneren hoeft ontslag volgens de Hoge Raad niet het allerlaatste middel te zijn. Wel moet de werkgever de werknemer op tijd duidelijk hebben gemaakt wat er mis is en een serieuze kans hebben gegeven om te verbeteren. Ook mag het disfunctioneren niet komen door gebrekkige begeleiding of slechte werkomstandigheden.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: kreeg u geen concreet verbeterplan of te weinig tijd? Dan staat de werkgever zwak bij de rechter.
- Werkgever: leg het verbetertraject schriftelijk vast, met duidelijke doelen, begeleiding en evaluaties.
Bron: ECLI:NL:HR:2021:781
Europees & internationaal
Bereikbaarheidsdienst kan gewoon werktijd zijn
Moet u tijdens een bereikbaarheidsdienst zo snel opkomen dat u in uw vrije tijd nauwelijks iets anders kunt doen? Dan telt die dienst volgens het Hof van Justitie als arbeidstijd. Doorslaggevend is hoe zwaar de beperkingen zijn, zoals hoe snel u ter plaatse moet zijn en hoe vaak u wordt opgeroepen.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: moet u binnen enkele minuten klaarstaan? Dan telt de dienst mogelijk mee voor uw werk- en rusttijd.
- Werkgever: bekijk of uw consignatieregeling past binnen de regels voor werk- en rusttijden.
Bron: HvJ EU C-344/19 en C-580/19
Recht op een hoorzitting: de overheid mag die maar zelden overslaan
Wie bezwaar maakt, mag zijn standpunt in principe mondeling toelichten tijdens een hoorzitting. Een bestuursorgaan mag dat alleen overslaan als het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond is. Volgens de Raad van State mag daarover op voorhand geen redelijke twijfel bestaan. Ook een te laat bezwaar is niet automatisch 'kennelijk' niet-ontvankelijk.
Wat betekent dit voor u?- Is uw bezwaar afgewezen zonder dat u bent uitgenodigd voor een gesprek? Controleer dan of dat terecht was. Zo niet, dan is dat een sterk argument in beroep.
- Was u te laat door een reden buiten uw schuld? Leg dat direct uit en voeg bewijs toe.
Bron: ECLI:NL:RVS:2020:2996
Europees & internationaalSociale zekerheid
Rechter verbiedt fraude-opsporingssysteem SyRI van de overheid
De overheid gebruikte het Systeem Risico Indicatie (SyRI) om gegevens van burgers te koppelen en mogelijke fraude met uitkeringen en toeslagen op te sporen. De rechtbank oordeelde dat dit in strijd was met het recht op privacy uit het EVRM. Burgers konden niet weten welke gegevens werden gebruikt en waarom zij als risico werden aangemerkt.
Wat betekent dit voor u?- Bent u door de overheid als 'risico' aangemerkt? Vraag op basis van welke gegevens dat is gebeurd, bijvoorbeeld met een inzageverzoek (AVG).
- Een besluit dat (mede) is gebaseerd op een ondoorzichtig risicomodel, kunt u in bezwaar aanvechten.
Bron: ECLI:NL:RBDHA:2020:865
Zo wordt uw transitievergoeding berekend
Wordt u ontslagen of wordt uw tijdelijke contract niet verlengd op initiatief van de werkgever? Dan heeft u vanaf de eerste werkdag recht op een transitievergoeding: een derde van uw bruto maandsalaris per gewerkt jaar. Vakantiegeld, een vaste dertiende maand en vaste toeslagen tellen mee. Er geldt een maximumbedrag.
Wat betekent dit voor u?- Controleer of de werkgever alle vaste looncomponenten heeft meegeteld. Vaak wordt alleen het kale salaris gebruikt.
- Bij ernstig verwijtbaar gedrag van de werkgever kan de rechter juist een extra vergoeding toekennen.
Bron: Art. 7:673 BW
Ontslag op een combinatie van redenen: dan krijgt u extra vergoeding
Sinds 2020 kan de rechter een arbeidsovereenkomst ontbinden op een combinatie van ontslagredenen, bijvoorbeeld een beetje disfunctioneren en een beetje een verstoorde verhouding, ook als geen van die redenen op zich genoeg is. Dat heet de cumulatiegrond of i-grond. De werknemer kan dan wel een extra vergoeding krijgen van maximaal de helft van de transitievergoeding.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: wordt u op een combinatie van redenen ontslagen? Vraag dan om de extra vergoeding.
- Werkgever: ook bij de i-grond moet u elke reden goed onderbouwen. Een rommelig dossier wordt niet gered door redenen op te tellen.
Bron: Art. 7:669 lid 3 onder i en 7:671b BW
Oproepkracht? Na een jaar moet uw werkgever u vaste uren aanbieden
Werkt u al twaalf maanden als oproepkracht? Dan moet uw werkgever u binnen een maand een vast aantal uren aanbieden. Dat aanbod moet minstens gelijk zijn aan het gemiddelde aantal uren dat u het afgelopen jaar werkte. Doet de werkgever dat niet, dan kunt u loon vorderen over die uren, ook als u ze niet heeft gewerkt.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: houd uw gewerkte uren bij en vraag na een jaar om het aanbod als het uitblijft.
- Werkgever: zet de datum in uw agenda. Een vergeten aanbod kan u loon kosten voor uren die niet zijn gewerkt.
Bron: Art. 7:628a BW
Twee jaar ziek? Uw werkgever mag u niet 'slapend' houden
Een werkgever die een langdurig zieke werknemer na twee jaar niet ontslaat om de transitievergoeding te ontlopen, moet in principe meewerken aan een beëindiging mét vergoeding. De werkgever kan die vergoeding sinds 2020 terugkrijgen van het UWV.
Wat betekent dit voor u?- Bent u twee jaar of langer ziek en nog steeds in dienst zonder loon? Vraag uw werkgever schriftelijk om beëindiging met transitievergoeding.
- Werkgever? Vraag de compensatie bij het UWV aan, zodat de vergoeding u per saldo weinig kost.
Bron: ECLI:NL:HR:2019:1734 (Xella)
Europees & internationaal
Werkgever moet arbeidstijd van werknemers registreren
Volgens het Hof van Justitie moeten werkgevers een betrouwbaar systeem hebben waarmee de dagelijkse werktijd van elke werknemer wordt bijgehouden. Zonder registratie is niet te controleren of maximale werktijden en rusttijden worden nageleefd. Ook de Nederlandse Arbeidstijdenwet verplicht werkgevers arbeids- en rusttijden te registreren.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: houd zelf ook bij hoeveel u werkt, zeker bij discussie over overuren.
- Werkgever: zorg voor een sluitende urenregistratie, ook bij thuiswerken.
Bron: HvJ EU C-55/18 (CCOO/Deutsche Bank)
Europees & internationaal
Vakantiedagen vervallen niet zomaar: de werkgever moet u wijzen op uw verlof
Wettelijke vakantiedagen vervallen in principe zes maanden na het einde van het jaar waarin u ze opbouwde. Volgens het Europese Hof van Justitie geldt dat alleen als de werkgever u echt in staat heeft gesteld vakantie op te nemen, en u tijdig heeft gewezen op uw resterende dagen. Bovenwettelijke dagen verjaren pas na vijf jaar.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: controleer bij uw ontslag of uw oude vakantiedagen echt zijn vervallen. Niet-opgenomen dagen moeten worden uitbetaald.
- Werkgever: herinner uw personeel elk jaar schriftelijk aan hun openstaande dagen en de vervaldatum.
Bron: HvJ EU C-684/16 (Max-Planck); art. 7:640a BW
Europees & internationaal
Werkgever mag niet zomaar uw e-mail en berichten lezen
Een werknemer werd ontslagen nadat zijn werkgever zijn berichten had gelezen, ook privéberichten via een zakelijk account. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde dat zijn recht op privacy was geschonden. Controle mag alleen als die vooraf duidelijk is aangekondigd, er een goede reden voor is en de werkgever niet verder gaat dan nodig.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: is uw ontslag gebaseerd op het lezen van uw e-mail of chats? Vraag of u vooraf op de hoogte was van die controle.
- Werkgever: leg in een reglement vast wat u controleert en waarom, en informeer uw personeel vooraf.
Bron: EHRM Bărbulescu t. Roemenië, nr. 61496/08
Onterecht ontslagen? Zo bepaalt de rechter uw billijke vergoeding
Heeft de werkgever ernstig verwijtbaar gehandeld bij uw ontslag, dan kan de rechter naast de transitievergoeding een 'billijke vergoeding' toekennen. De Hoge Raad gaf richtlijnen: de vergoeding moet u compenseren voor het verwijtbare handelen van de werkgever, en de rechter kijkt naar alle omstandigheden, waaronder het inkomen dat u misloopt. Het is geen straf voor de werkgever.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: verzamel bewijs van het handelen van de werkgever en van uw inkomensverlies, zoals sollicitaties en uw nieuwe salaris.
- Werkgever: een slordig of onterecht ontslag kan veel meer kosten dan de transitievergoeding. Bouw een zorgvuldig dossier op.
Bron: ECLI:NL:HR:2017:1187 (New Hairstyle)
Tijdelijk contract? De werkgever moet op tijd laten weten of u mag blijven
Heeft u een tijdelijk contract van zes maanden of langer? Dan moet uw werkgever u uiterlijk één maand voor het einde schriftelijk laten weten of het contract wordt verlengd, en zo ja, onder welke voorwaarden. Vergeet de werkgever dat of is hij te laat, dan heeft u recht op een vergoeding van maximaal één maandsalaris.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: geen of een te late aanzegging? Vraag de vergoeding binnen drie maanden na het einde van uw contract op.
- Werkgever: zet de aanzegdatum in uw agenda en stuur de aanzegging aantoonbaar.
Bron: Art. 7:668 BW
Europees & internationaal
Kruisje dragen op het werk: werkgever moet belangen eerlijk afwegen
Een baliemedewerkster van British Airways mocht geen zichtbaar kruisje dragen. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde dat haar godsdienstvrijheid was geschonden: het belang van een uniforme uitstraling woog niet zwaarder. In dezelfde zaak kreeg een verpleegkundige géén gelijk: bij haar woog de veiligheid van patiënten zwaarder.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: een kledingvoorschrift dat uw geloofsuiting beperkt, moet een concrete reden hebben, zoals veiligheid of hygiëne.
- Werkgever: een algemeen beroep op 'uitstraling' is meestal niet genoeg. Onderbouw kledingregels met objectieve redenen.
Bron: EHRM Eweida e.a. t. Verenigd Koninkrijk
Geen incassokosten zonder 14-dagenbrief
Een bedrijf mag bij een consument pas incassokosten rekenen na een aanmaning waarin de consument nog 14 dagen krijgt om te betalen. Ook de hoogte van de kosten is wettelijk begrensd: 15% over de eerste € 2.500, met een minimum van € 40.
Wat betekent dit voor u?- Krijgt u incassokosten zonder correcte 14-dagenbrief? Dan hoeft u die kosten mogelijk niet te betalen.
- Ondernemer? Gebruik een juiste aanmaning, anders blijft u zelf met de kosten zitten.
Bron: Art. 6:96 BW en Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten
Europees & internationaal
De rechter moet oneerlijke voorwaarden in consumentencontracten zelf aanpakken
Volgens het Hof van Justitie moet een rechter in een zaak tussen een bedrijf en een consument uit zichzelf nagaan of de algemene voorwaarden oneerlijk zijn, ook als de consument daar geen beroep op doet. Een oneerlijk beding bindt de consument niet. Nederlandse rechters doen dit inmiddels standaard, bijvoorbeeld in incassozaken.
Wat betekent dit voor u?- Consument: twijfelt u over een voorwaarde? Laat die controleren voordat u betaalt.
- Ondernemer: laat uw algemene voorwaarden toetsen. Een oneerlijk beding, zoals een te hoge boeteclausule, kan volledig vervallen.
Bron: HvJ EU C-243/08 (Pannon GSM)
Europees & internationaal
Ook mantelzorgers zijn beschermd tegen discriminatie
Een Britse moeder van een gehandicapt kind werd door haar werkgever slechter behandeld dan collega's vanwege de zorg voor haar zoon. Het Hof van Justitie oordeelde dat het verbod op discriminatie vanwege een handicap ook geldt voor werknemers die worden benadeeld door de handicap van iemand in hun naaste omgeving. Dit heet discriminatie door associatie.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: wordt u benadeeld omdat u zorgt voor een naaste met een handicap? U kunt dit kosteloos voorleggen aan het College voor de Rechten van de Mens.
- Werkgever: behandel mantelzorgers gelijk en bekijk de verlofmogelijkheden uit de Wet arbeid en zorg.
Bron: HvJ EU C-303/06 (Coleman)
Mag de werkgever zomaar uw leaseauto of andere arbeidsvoorwaarde afpakken?
Een werkgever mag arbeidsvoorwaarden, zoals een leaseauto, een bonus of uw werktijden, niet zomaar eenzijdig veranderen. Staat er een wijzigingsbeding in uw contract, dan moet de werkgever een zwaarwegend belang hebben. Staat dat er niet in, dan geldt volgens de Hoge Raad: de werkgever moet een goede reden hebben door gewijzigde omstandigheden en een redelijk voorstel doen. Pas dan kan van de werknemer worden verwacht dat hij instemt.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: ga niet direct akkoord. Vraag om een onderbouwing en een compensatie of overgangsregeling.
- Werkgever: kijk of uw contracten een wijzigingsbeding bevatten en onderbouw iedere wijziging zorgvuldig.
Bron: ECLI:NL:HR:2008:BD1847 (Stoof/Mammoet); art. 7:613 BW
Europees & internationaalSociale zekerheid
Uw uitkering is beschermd als eigendom
In een Britse zaak over een uitkering die voor mannen en vrouwen verschilde, oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat sociale-zekerheidsuitkeringen onder de bescherming van eigendom vallen. Discriminatie bij uitkeringen kan daardoor aan het EVRM worden getoetst. In deze zaak was het verschil wel gerechtvaardigd, omdat het samenhing met de toen nog verschillende pensioenleeftijden. Nederlandse rechters passen deze lijn nog dagelijks toe.
Wat betekent dit voor u?- Wordt uw uitkering beëindigd of verlaagd? Naast de Nederlandse wet kunt u zich ook op het EVRM beroepen. De overheid moet dan een eerlijk evenwicht bewaren.
- Vooral als u onevenredig hard wordt geraakt, kan dit argument in bezwaar en beroep het verschil maken.
Bron: EHRM Stec e.a. t. Verenigd Koninkrijk, nr. 65731/01
Europees & internationaalSociale zekerheid
Pensioen via de werkgever telt als loon: mannen en vrouwen gelijk
Een Britse werknemer werd op zijn 52e ontslagen en kreeg geen direct ingaand pensioen, terwijl een vrouw in dezelfde situatie dat wel zou hebben gekregen. Het Hof van Justitie oordeelde dat pensioen uit een pensioenregeling van de werkgever loon is. Daarom moeten mannen en vrouwen gelijk worden behandeld, ook wat betreft de pensioenleeftijd. Pensioenfondsen in heel Europa, ook in Nederland, moesten hun regelingen hierop aanpassen.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: uw pensioenregeling valt onder de regels voor gelijke behandeling. Ongelijke voorwaarden kunt u aanvechten.
- Werkgever: een pensioenregeling is een arbeidsvoorwaarde. Controleer of die voor iedereen gelijk is.
Bron: HvJ EU C-262/88 (Barber)
Europees & internationaalSociale zekerheid
Ongelijke pensioenleeftijd is discriminatie, en de overheid als werkgever is gebonden aan Europese regels
Een Britse diëtiste in een ziekenhuis moest op haar 62e stoppen, terwijl haar mannelijke collega's tot hun 65e mochten doorwerken. Het Hof van Justitie oordeelde dat dit discriminatie was. Ook belangrijk: wie bij de overheid werkt, kan zich tegenover die werkgever rechtstreeks beroepen op een Europese richtlijn, zelfs als het land die richtlijn niet goed heeft ingevoerd.
Wat betekent dit voor u?- Werkt u bij de overheid of een overheidsinstelling? Dan kunt u zich soms rechtstreeks op Europese regels beroepen, ook als de Nederlandse wet achterloopt.
- Gedwongen stoppen op een bepaalde leeftijd moet gelijk zijn voor mannen en vrouwen en een goede rechtvaardiging hebben.
Bron: HvJ EU 152/84 (Marshall)
Niet alleen de tekst van een contract telt
Volgens de bekende Haviltex-uitspraak gaat het bij een contract niet alleen om de letterlijke woorden, maar ook om wat partijen redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Gesprekken, e-mails en omstandigheden spelen dus mee.
Wat betekent dit voor u?- Leg belangrijke afspraken en bedoelingen vast, ook mondelinge, bijvoorbeeld in een bevestigende e-mail.
- Onenigheid over wat er 'bedoeld' werd? Bewaar alle correspondentie: die kan doorslaggevend zijn.
Bron: ECLI:NL:HR:1981:AG4158
Bezwaar gemaakt zonder uitleg? U krijgt eerst een herstelkans
Een bezwaarschrift moet een paar vaste onderdelen bevatten: uw naam en adres, de datum, uw handtekening, welk besluit u aanvecht en waarom u het er niet mee eens is. Ontbreekt er iets, dan mag de overheid uw bezwaar niet zomaar afwijzen. U moet eerst de kans krijgen het gebrek binnen een redelijke termijn te herstellen.
Wat betekent dit voor u?- Is de termijn bijna voorbij en heeft u nog geen tijd gehad voor een goede onderbouwing? Stuur dan op tijd een kort bezwaar en schrijf dat de gronden volgen.
- Krijgt u een brief waarin u wordt gevraagd uw bezwaar aan te vullen? Reageer dan altijd vóór de genoemde datum.
Bron: Art. 6:5 en 6:6 Awb
Meteen naar de rechter, zonder bezwaarfase
Normaal maakt u eerst bezwaar bij de overheidsinstantie zelf en gaat u pas daarna naar de rechter. In uw bezwaarschrift kunt u de instantie ook vragen om in te stemmen met 'rechtstreeks beroep'. Gaat de instantie akkoord, dan gaat uw zaak direct naar de bestuursrechter.
Wat betekent dit voor u?- Zinvol als de standpunten vaststaan en u snel een uitspraak van de rechter wilt.
- Let op: u slaat dan wel een kans over om de overheid zelf van mening te laten veranderen, en daarmee ook een kosteloze stap.
Bron: Art. 7:1a Awb
Lager griffierecht voor burgers in veel zaken
Wie in beroep gaat bij de bestuursrechter, betaalt griffierecht. Voor burgers geldt in veel zaken het lage tarief, bijvoorbeeld bij uitkeringen en toeslagen. Wordt u in het gelijk gesteld, dan krijgt u het griffierecht terug van de overheid.
Wat betekent dit voor u?- Kijk op rechtspraak.nl welk bedrag dit jaar voor uw zaak geldt.
- Kunt u het griffierecht niet betalen? Dan kunt u vragen om vrijstelling wegens betalingsonmacht.
Bron: Art. 8:41 Awb
Bedrijf overgenomen? Uw contract gaat gewoon mee
Wordt het bedrijf waar u werkt verkocht of overgenomen, dan gaan de werknemers automatisch mee naar de nieuwe eigenaar. Uw salaris en arbeidsvoorwaarden blijven hetzelfde, en u mag niet worden ontslagen vanwege de overname zelf.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: teken niet zomaar een nieuw contract met slechtere voorwaarden na een overname.
- Ondernemer die een bedrijf overneemt: breng vooraf in kaart welke werknemers en arbeidsvoorwaarden u 'erft'.
Bron: Art. 7:662 e.v. BW
Voor huurders
Lekkage of schimmel? De verhuurder moet het oplossen
Een gebrek aan uw huurwoning, zoals lekkage, schimmel of een kapotte cv-ketel, moet de verhuurder herstellen. Kleine reparaties zijn wel voor uw rekening. Herstelt de verhuurder het gebrek niet binnen een redelijke termijn, dan mag u het zelf laten doen en de kosten van de huur aftrekken. Zolang het gebrek bestaat, kunt u om huurverlaging vragen.
Wat betekent dit voor u?- Meld het gebrek altijd schriftelijk, met foto's en een datum.
- Houd de huur niet zomaar in. Laat u eerst adviseren of schakel de Huurcommissie in.
Bron: Art. 7:204, 7:206 en 7:207 BW
Voor huurders
Woning verkocht? Uw huurcontract blijft gewoon gelden
Verkoopt uw verhuurder de woning, dan neemt de nieuwe eigenaar uw huurcontract automatisch over, met dezelfde huurprijs en voorwaarden. In de wet heet dat 'koop breekt geen huur'.
Wat betekent dit voor u?- Teken geen nieuw contract met slechtere voorwaarden alleen omdat de eigenaar is gewisseld.
- Vraag de nieuwe eigenaar schriftelijk waar u voortaan de huur moet betalen.
Bron: Art. 7:226 BW
Voor huurders
Zelf de woning opknappen: wat mag wel en wat niet?
Kleine veranderingen die u bij vertrek makkelijk en goedkoop ongedaan kunt maken, zoals verven of een kast ophangen, mag u zonder toestemming doen. Voor grotere veranderingen, zoals een nieuwe keuken, heeft u toestemming nodig. Weigert de verhuurder zonder goede reden een verbetering die de woning beter verhuurbaar maakt, dan kunt u de rechter om toestemming vragen.
Wat betekent dit voor u?- Leg toestemming altijd schriftelijk vast, ook of u de verandering bij vertrek moet weghalen.
- Zonder toestemming kan de verhuurder eisen dat u alles bij vertrek terugbrengt in de oude staat.
Bron: Art. 7:215 BW
Voor verhuurders
Huurachterstand: zo pakt u het juist aan
Een huurovereenkomst voor een woning kan alleen door de rechter worden ontbonden. Een clausule dat de huur bij achterstand vanzelf eindigt, werkt dus niet. Meestal vindt de rechter een ontbinding pas gerechtvaardigd bij een achterstand van ongeveer drie maanden of meer, en ook dan kijkt hij naar alle omstandigheden.
Wat betekent dit voor u?- Stuur meteen na de eerste gemiste betaling een schriftelijke herinnering en maak zo nodig een betalingsregeling.
- Wacht niet te lang met juridische stappen: hoe hoger de achterstand, hoe kleiner de kans dat u het geld terugziet.
Bron: Art. 7:231 BW
Voor verhuurders
Onderverhuur zonder toestemming: een reden voor ontbinding
Een huurder mag een zelfstandige woning niet in zijn geheel onderverhuren zonder toestemming van de verhuurder, bijvoorbeeld via Airbnb. Gebeurt dat toch, dan is dat een ernstige tekortkoming en kan de rechter het huurcontract ontbinden.
Wat betekent dit voor u?- Neem een duidelijk verbod op onderverhuur op in uw huurcontract.
- Vermoedt u onderverhuur? Verzamel eerst bewijs, zoals advertenties of verklaringen van buren.
Bron: Art. 7:221 en 7:244 BW
Tijdelijk contract tussentijds opzeggen? Alleen als dat in het contract staat
Een arbeidscontract voor bepaalde tijd kan alleen tussentijds worden opgezegd als dat schriftelijk is afgesproken in een tussentijds opzegbeding. Staat dat er niet in en zegt de werkgever toch op, dan heeft de werknemer in principe recht op het loon over de rest van de looptijd. Dat geldt ook andersom: een werknemer die zonder zo'n beding vertrekt, kan een vergoeding verschuldigd zijn.
Wat betekent dit voor u?- Kijk vóór het tekenen of er een tussentijds opzegbeding in uw contract staat. Dat bepaalt hoe vrij u (en de werkgever) bent.
- Wilt u eerder weg zonder zo'n beding? Probeer een beëindiging in onderling overleg en leg die schriftelijk vast.
Bron: Art. 7:667 lid 3 BW
Sociale zekerheid
Ziek en een vaststellingsovereenkomst tekenen? Pas op voor uw uitkering
Werkt u mee aan het beëindigen van uw contract terwijl u ziek bent, bijvoorbeeld met een vaststellingsovereenkomst? Dan kan het UWV uw Ziektewet-uitkering weigeren of verlagen. Het UWV ziet dat als een 'benadelingshandeling': zonder uw medewerking had de werkgever uw loon tijdens ziekte moeten doorbetalen.
Wat betekent dit voor u?- Werknemer: teken nooit een vaststellingsovereenkomst terwijl u ziek bent zonder eerst advies te vragen. Het kan u uw uitkering kosten.
- Werkgever: een beëindiging tijdens ziekte vraagt extra zorgvuldigheid. Een werknemer die later zijn uitkering kwijtraakt, kan de overeenkomst alsnog aanvechten.
Bron: Ziektewet; CRvB 23 februari 2021, ECLI:NL:CRVB:2021:392
Er zijn geen berichten voor deze selectie.
Deze berichten geven algemene informatie in begrijpelijke taal en zijn geen juridisch advies. Iedere situatie is anders: neem bij twijfel contact met ons op.
